Sociale veiligheid

Het gaat bij sociale veiligheid om feitelijke en ervaren veiligheid, en het welbevinden van individuen. Sociale veiligheid is per definitie afhankelijk van het gedrag van mensen.

Een school is bijvoorbeeld veilig als de sociale, psychische en fysieke veiligheid van leerlingen niet door handelingen van anderen wordt aangetast. Dat betekent dat er positieve sfeer is en de school optreedt tegen pesten, uitschelden, discriminatie, geweld en andere vormen van ongepast gedrag en deze zoveel mogelijk voorkomt.

Karakteristieken van een positief schoolklimaat zijn:

  1. Warme, positieve betrokkenheid en interesse van volwassenen.
  2. Duidelijke limieten van onacceptabel gedrag.
  3. Goede controle en bewaking van leerlingen.
  4. Geen vijandige of fysieke straffen voor ongepast gedrag. Een autoritair schoolklimaat werkt vaak averechts.

Zorgplicht

Voor scholen geldt een zorgplicht sociale veiligheid. Onderdeel hiervan is dat scholen ieder jaar monitoren of leerlingen zich veilig voelen op school. Sociale veiligheid gaat over méér dan het tegengaan van onveiligheid. Leerlingen hebben ruimte nodig om te mogen ontdekken waar grenzen liggen, om fouten te maken, om te leren verantwoordelijkheid te nemen en daarop te worden aangesproken. Voor leerlingen is de school niet alleen de plek waar ze lesstof leren, maar ook de plek waar zij leeftijdsgenoten ontmoeten en waar zij kennismaken met de samenleving en verschillen in normen, waarden en omgangsvormen.

VRIEND&VIJAND

Een belangrijke stap naar sociale veiligheid is weten wat speelt, met elkaar praten over wat je daarvan vindt en hoe je daar gezamenlijk mee om wilt gaan. Waar sta je voor? Wat wil je bereiken? Hoe gaan we met elkaar om? Wat verwachten we van elkaar? Door samen betekenis te geven ontstaat gezamenlijkheid en een gedeelde aanpak.

Hoewel sociale veiligheid in meerdere van onze projecten terugkomt stimuleert VRIEND&VIJAND bij uitstek die gesprekken door het faciliteren van studiemiddagen, werksessie en leerlingenpanels. Met een schoolscan brengen we eerst in beeld hoe leerlingen en docenten sociale veiligheid ervaren op school.

Anouck Wolf

Projectleider VRIEND&VIJAND

Neem contact op met Anouck, om meer te leren van wat Critical Mass doet om sociale veiligheid op scholen te vergroten.

Of bekijk de rest van ons team

Projecten met dit thema